Korzystanie z narzędzi sztucznej inteligencji w Kancelarii WDG Hauslag

W Kancelarii WDG Hauslag korzystamy z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji w sposób uporządkowany, odpowiedzialny i podporządkowany zasadom wykonywania zawodu radcy prawnego. Przyjęte przez nas rozwiązania zostały wdrożone z uwzględnieniem publikacji „AI w pracy radcy prawnego. Rekomendacje dotyczące korzystania przez radców prawnych z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji”, wydanej przez Krajową Izbę Radców Prawnych w 2025 roku oraz obowiązującego w kancelarii Regulaminu korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji.

Traktujemy AI jako narzędzie wspierające pracę Kancelarii, a nie jako źródło samodzielnych rozstrzygnięć. Może ono usprawniać organizację pracy, porządkowanie materiału, analizę danych czy przygotowywanie streszczeń, zestawień i roboczych wersji opracowań, a także wspierać wyszukiwanie informacji i orzecznictwa – nie zastępuje jednak prawnika, jego wiedzy, doświadczenia ani odpowiedzialności za sposób prowadzenia sprawy i treść świadczonej pomocy prawnej.

Niezależność zawodowa i osobista odpowiedzialność prawnika

Podstawowym, przyjętym przez nas założeniem jest zachowanie niezależności zawodowej. Korzystanie z AI nie może prowadzić do uzależnienia decyzji zawodowych od algorytmu ani do przeniesienia na narzędzie odpowiedzialności za działania podejmowane w interesie klienta. Ostateczna ocena stanu faktycznego i prawnego, dobór strategii działania, sposób sformułowania argumentacji oraz treść opinii, pism i rekomendacji należą zawsze do członków naszego zespołu.

Z tego względu odpowiedzialność za rezultat pracy pozostaje po stronie Kancelarii oraz eksperta prowadzącego sprawę. Korzystanie z AI nie zmienia ani standardu należytej staranności, ani zasad odpowiedzialności zawodowej. Materiał wygenerowany przy użyciu AI może stanowić wyłącznie punkt wyjścia do dalszej pracy, nigdy zaś samodzielną podstawę porady prawnej.

Zakres dopuszczalnego wykorzystania AI

W naszej praktyce AI wykorzystywana jest wyłącznie pomocniczo. Dotyczy to przede wszystkim czynności o charakterze technicznym, organizacyjnym i wspierającym, takich jak porządkowanie materiału, przygotowywanie zestawień, streszczeń, roboczych struktur dokumentów, analiza dużych zbiorów danych czy wyszukiwanie zagadnień wymagających dalszej oceny. Wewnętrzny regulamin Kancelarii przewiduje wprost, że AI może być używana wspomagająco, między innymi do porządkowania treści, analizy danych i wyszukiwania orzecznictwa.

Jednocześnie w Kancelarii nie dopuszcza się automatyzowania ocen prawnych. AI nie może samodzielnie kwalifikować stanu faktycznego, interpretować przepisów w sposób rozstrzygający sprawę ani formułować finalnych wniosków prawnych bądź sporządzać dokumentów mających znaczenie prawne bez uprzedniej kontroli i zatwierdzenia przez eksperta. To rozróżnienie ma charakter zasadniczy: technologia może wspierać pracę, ale nie może zastępować profesjonalnej oceny prawnej.

Weryfikacja wyników i kontrola jakości

Każda informacja uzyskana z AI podlega w WDG Hauslag obowiązkowej weryfikacji. Sprawdzamy nie tylko językową poprawność wygenerowanego materiału, lecz także jego zgodność z obowiązującym stanem prawnym, aktualność przywołanych przepisów i orzecznictwa oraz adekwatność do konkretnego stanu faktycznego. W tym zakresie wdrożyliśmy zasadę, zgodnie z którą każdy rezultat pracy AI ma charakter roboczy i wymaga samodzielnej oceny przez prawnika przed jego wykorzystaniem w pracy z Klientem.

Regulamin Kancelarii przewiduje również wyraźny zakaz przekazywania komukolwiek wyników pracy uzyskanych przez AI bez uprzedniej weryfikacji. Oznacza to, że Klientowi, sądowi, organowi administracji, kontrahentowi ani żadnej osobie trzeciej nie są przekazywane treści wygenerowane przez AI bez wcześniejszej kontroli merytorycznej. Jeżeli nad materiałem pracuje aplikant, młodszy prawnik lub inna osoba współpracująca z Kancelarią, finalna wersja dokumentu wymaga zatwierdzenia przez osobę odpowiedzialną za sprawę.

Tajemnica zawodowa, poufność i bezpieczeństwo technologiczne

Przy korzystaniu z AI podstawowe znaczenie ma dla nas ochrona tajemnicy zawodowej oraz bezpieczeństwo powierzonych nam informacji. Zgodnie z regulaminem dane objęte tajemnicą zawodową nie mogą być przetwarzane przez systemy AI, które nie gwarantują odpowiedniego poziomu poufności i bezpieczeństwa, zgodnego z zasadami etyki zawodowej i przepisami o ochronie danych. Korzystamy zatem wyłącznie z takich narzędzi, które spełniają wymagania bezpieczeństwa technologicznego i mają jasno określone zasady przetwarzania danych.

W praktyce oznacza to m.in. ocenę dostawcy, zakresu przetwarzania danych, warunków poufności oraz stosowanie zasady minimalizacji wykorzystywanych danych. Do narzędzi AI przekazywane są wyłącznie takie informacje, które są konieczne do wykonania danej czynności i tylko wtedy, gdy jest to dopuszczalne z punktu widzenia bezpieczeństwa oraz obowiązków zawodowych. W sprawach wymagających podwyższonej poufności zakres wykorzystania AI podlega odpowiednio surowszej ocenie.

Zgodność z etyką zawodową

Wdrożenie AI w Kancelarii pozostaje podporządkowane zasadom etyki zawodowej – w szczególności w zakresie lojalności wobec Klienta, rzetelności, obowiązku działania z należytą starannością, poszanowania godności zawodu oraz zakazu wprowadzania kogokolwiek w błąd co do sposobu świadczenia pomocy prawnej. W tym sensie AI jest w Kancelarii traktowana jako narzędzie organizacyjne i analityczne, którego wykorzystanie musi pozostawać zgodne zarówno z interesem Klienta, jak i z zasadami wykonywania zawodu.

Informacja dla Klienta

W relacji z Klientem kierujemy się zasadą przejrzystości w takim zakresie, w jakim jest to istotne z perspektywy sposobu wykonania zlecenia. Zgodnie z regulaminem Klient jest informowany o wykorzystaniu AI wtedy, gdy wpływa to na sposób wykonania zlecenia lub jego koszt. W pozostałym zakresie AI ma charakter pomocniczy, pozostaje pod pełną kontrolą prawnika i nie wpływa ani na zakres odpowiedzialności Kancelarii, ani na standard świadczonej pomocy prawnej.

Kompetencje i ciągłe doskonalenie zawodowe

Korzystanie z AI wymaga nie tylko dostępu do odpowiednich narzędzi, lecz także wiedzy o ich działaniu, ograniczeniach i ryzykach. Dlatego właśnie przyjęliśmy zasadę ciągłego doskonalenia zawodowego w tym obszarze. Obejmuje ona zarówno znajomość praktycznych możliwości narzędzi AI, jak i umiejętność oceny ich przydatności, granic zastosowania oraz wpływu na bezpieczeństwo informacji i jakość pomocy prawnej.

Takie podejście pozostaje spójne również z obowiązującymi regulacjami unijnymi. Komisja Europejska wskazuje, że AI Act, czyli rozporządzenie (UE) 2024/1689, wszedł w życie 1 sierpnia 2024 roku, a część jego przepisów – w tym obowiązki związane z zapewnieniem odpowiedniego poziomu AI literacy – zaczęła być stosowana wcześniej niż pełna regulacja. Dla Kancelarii oznacza to w praktyce potrzebę wdrożenia realnych zasad korzystania z AI, szkolenia personelu i organizacyjnego nadzoru nad używaniem tych narzędzi.

AI Act, RODO i ramy prawne korzystania z AI

Korzystanie z AI przez Kancelarię odbywa się w ramach obowiązujących regulacji prawa unijnego i krajowego. Najważniejsze znaczenie mają obecnie przepisy AI Act, a także przepisy o ochronie danych osobowych, w tym RODO, oraz zawodowe obowiązki prawnika, związane z tajemnicą zawodową, lojalnością wobec Klienta i należytą starannością. Jeżeli korzystanie z AI wiąże się z przetwarzaniem danych osobowych, ocena dopuszczalności użycia danego narzędzia musi obejmować nie tylko jego funkcjonalność, ale także zasady przetwarzania danych, środki bezpieczeństwa oraz ryzyka dla prywatności i poufności informacji. Urząd Ochrony Danych Osobowych wskazuje wprost, że sztuczna inteligencja korzysta z danych osobowych, przetwarza je i analizuje, a zagadnienia ochrony danych pozostają centralne przy wdrażaniu i używaniu takich narzędzi.

Z prawnego punktu widzenia obecne regulacje nie wyłączają możliwości korzystania z narzędzi AI w toku prac Kancelarii. Wymagają jednak, aby korzystanie to było zorganizowane, bezpieczne, nadzorowane i zgodne z obowiązkami zawodowymi prawnika. W praktyce oznacza to konieczność równoczesnego zapewnienia ochrony tajemnicy zawodowej, bezpieczeństwa danych, weryfikacji wyników generowanych przez AI, zachowania osobistej odpowiedzialności prawnika oraz stosowania jasnych zasad wewnętrznych. Właśnie temu służy wdrożony przez regulamin oraz sposób organizacji pracy przy wykorzystaniu AI.

Zasady te obowiązują cały zespół

Przyjęte przez nas zasady korzystania z AI obowiązują każdą osobę współpracującą z Kancelarią WDG Hauslag. Obejmują więc nie tylko radców prawnych, lecz również aplikantów, młodszych prawników i inne osoby zaangażowane w pracę nad sprawami Klientów. Ma to znaczenie praktyczne: AI nie funkcjonuje w Kancelarii jako indywidualne narzędzie pozostawione dowolnemu uznaniu użytkownika, ale jako rozwiązanie objęte wspólnymi regułami organizacyjnymi, etycznymi i stosownymi mechanizmami bezpieczeństwa.

W tym modelu AI pozostaje narzędziem wspierającym jakość i sprawność pracy Kancelarii, ale nie zastępuje niezależności zawodowej ani obowiązków wynikających z przepisów prawa i zasad etyki. To właśnie interes Klienta, bezpieczeństwo powierzonych informacji i standard wykonywania zawodu wyznaczają granice korzystania z AI w naszej praktyce.