Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę – ile trwa procedura? Czy można ją przyspieszyć?

Decyzję w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy wojewoda powinien wydać zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

W przypadku wniosku o zezwolenie na pobyt stały oraz zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE termin wynosi 3 miesiące.

Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego ograny administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W szczególności sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi powinny być rozpatrzone niezwłocznie.

Niestety praktyka często wygląda zupełnie inaczej, a postępowania prowadzone przez wojewodę trwają dużo dłużej niż przewiduje to prawo.

Co można zrobić, gdy takie postępowanie się przedłuża?

Pierwszym sposobem na przyspieszenie rozpoznania sprawy prowadzonej przez Wojewodę jest wniosek o przyspieszenie postępowania.

Gdyby jednak nie przyniósł on pożądanych skutków, a terminy zostałyby przekroczone, cudzoziemiec ma możliwość wniesienia ponaglenia na działanie organu.

W przypadku, gdy postępowanie w stosunku do cudzoziemca jest przedłużane lub organ pozostaje w bezczynności cudzoziemiec ma także prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skargę można złożyć za pośrednictwem wojewody, wyłącznie po uprzednim wniesieniu ponaglenia.

Co dzieje się po złożeniu skargi?

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji i stwierdza, czy organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Czy można uzyskać odszkodowanie za przewlekłe postępowanie o udzielenie zezwolenia na pobyt?

Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. O przyznaniu sumy pieniężnej sąd orzeka w razie uwzględnienia skargi.

Osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu, służy także roszczenie o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Odszkodowanie przysługuje od organu, który nie wykonał orzeczenia sądu. Jeżeli organ w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie nie wypłacił odszkodowania, uprawniony podmiot może wnieść powództwo do sądu powszechnego.

Przewlekłość procedur ma odzwierciedlenie w kwotach zasądzanych w latach 2018-2019 przez wojewódzkie sądy administracyjne tytułem przyznania skarżącemu kwoty pieniężnej, grzywny nałożonej na organ, a także zwrotu kosztów postępowania. Z informacji RPO wynika, że przewlekłość w sprawach legalizacji pobytu cudzoziemców kosztowała budżet państwa ok. 2 mln zł.

Jak aktualnie wygląda sytuacja w Polsce?

Niestety powszechnie wiadome jest, iż Urząd ds. Cudzoziemców rozpoznaje wniesione odwołania przez rok, a często nawet dłużej, nie podejmując żadnych czynności w sprawie.

W grudniu 2020 r. RPO na skutek licznych skarg, zwrócił się do premiera o wdrożenie kompleksowych rozwiązań usprawniających postępowania i skracających oczekiwanie na wydanie pozwoleń na pobyt i pracę.

Z analiz przeprowadzonych przez RPO wynika, że w Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim na jednego inspektora w 2019 r. przypadało średnio 685 postępowań legalizacyjnych, a średni czas postępowania w 2019 r. wynosił 363 dni.

Jak można przyspieszyć procedurę?

RPO proponuje m.in. przyznanie wszystkim cudzoziemcom prawa do pracy od momentu złożenia wniosku, czy udzielania zezwoleń na pobyt i pracę w ramach określonej branży, a nie – jak dotychczas – na pracę u konkretnego pracodawcy.

Dużym ułatwieniem w przypadkach przedłużania ważności już udzielonych zezwoleń na pobyt byłoby też zmniejszenie liczby dokumentów wymaganych od cudzoziemców w kolejnych postępowaniach.

O szczegółach związanych z podstawowymi wnioskami dotyczącymi pobytu dowiesz się z innych naszych wpisów tutaj i tutaj

Przydatną stroną na której znajduje się także dużo materiałów jest https://udsc.gov.pl/cudzoziemcy/obywatele-panstw-trzecich/chce-przedluzyc-swoj-pobyt-w-polsce/zezwolenie-na-pobyt-czasowy/praca/jednolite-zezwolenie-na-pobyt-i-prace/